ტრეიდინგის ლექსიკონი
ქართულ ენაზე ფინანსური ბაზრების ტერმინების ლექსიკონი — Forex, საფონდო, კრიპტო და ზოგადი ცნებები. მოძებნე ნებისმიერი ტერმინი ან გადახედე კატეგორიების მიხედვით.
42 ტერმინი
აქცია (Stock)
Stock / Sharestocksკომპანიის წილი. აქციის ფლობა გხდის თანამფლობელს — გაქვს უფლება მოგებაში (დივიდენდი) და ხმის უფლება გაკრებებზე.
ბერკეტი (Leverage)
Leverageforexბროკერისგან ნასესხები კაპიტალი, რომელიც პოზიციის ზომას ზრდის. 1:100 ბერკეტი ნიშნავს, რომ $100-ით შეგიძლია $10,000-იანი პოზიცია გახსნა. ზრდის როგორც მოგებას, ისე ზარალს.
ბლოკჩეინი (Blockchain)
Blockchaincryptoსაჯარო, განაწილებული წიგნაკი, რომელშიც ფიქსირდება ყველა ტრანზაქცია. ერთდროულად ინახება ათასობით კომპიუტერზე, რაც აპროგრამებს ცენტრალური კონტროლის გარეშე.
დივიდენდი
Dividendstocksკომპანიის მოგების ნაწილი, რომელიც ნაწილდება აქციონერებზე — ჩვეულებრივ კვარტალში ერთხელ. სტაბილური დივიდენდი წარმატებული, მომწიფებული კომპანიის ნიშანია.
ვოლატილობა
Volatilitygeneralფასის რყევის ზომა გარკვეულ პერიოდში. მაღალი ვოლატილობა ნიშნავს დიდ მერყეობას — შესაძლებლობებიც მეტია და რისკიც.
კაპიტალიზაცია (Market Cap)
Market Capstocksკომპანიის სრული ფასი ბაზარზე = აქციის ფასი × მთლიანი გამოშვებული აქციები. ჩვეულებრივ ჯგუფდება: Large-cap (>$10B), Mid-cap, Small-cap.
კრიპტო საფულე (Wallet)
Crypto Walletcryptoპროგრამა ან მოწყობილობა, რომელიც ინახავს კრიპტოვალუტის ფლობის გასაღებებს. Hot wallet — ინტერნეტთან დაკავშირებული; Cold wallet — ოფლაინ, უფრო უსაფრთხო.
ლიკვიდურობა
Liquiditygeneralსიჩქარე, რომლითაც აქტივი შეიძლება გაიყიდოს ფასის მნიშვნელოვანი ცვლილების გარეშე. მაღალი ლიკვიდურობა ნიშნავს ვიწრო სპრედს და სწრაფ შევსებას.
ლოტი (Lot)
Lotforexვაჭრობის სტანდარტული ერთეული Forex-ში. სტანდარტული ლოტი = 100,000 ერთეული ბაზის ვალუტის. ასევე არსებობს mini (10,000), micro (1,000) და nano (100).
მაინინგი (Mining)
Miningcryptoბლოკჩეინზე ახალი ბლოკების შექმნისა და ტრანზაქციების დადასტურების პროცესი. მაინერებს ეძლევათ ჯილდო ახალი მონეტებით + საფასურებით (gas).
მარჟა (Margin)
Marginforexშენი კაპიტალის წილი, რომელიც ბროკერმა ბერკეტიანი პოზიციის გასახსნელად 'დაიჭირა'. თუ ბაზარი მძიმედ წავიდა შენ წინააღმდეგ და მარჟა ვერ ფარავს ზარალს, მიიღებ Margin Call-ს.
მცოცავი საშუალო
Moving Averagegeneralფასის საშუალოს ხაზი ბოლო N პერიოდისთვის. გასწორებს ფასს, აჩვენებს ტრენდს. პოპულარულია SMA (მარტივი) და EMA (ექსპონენციალური).
მხარდაჭერა / წინააღმდეგობა
Support & Resistancegeneralფასის დონეები, რომლებზეც ისტორიულად ფასი მრავალჯერ შემობრუნდა. მხარდაჭერა — სადაც მყიდველები გამოდიან; წინააღმდეგობა — სადაც გამყიდველები.
პოზიციის ზომა
Position Sizegeneralერთეულების რაოდენობა, რომელსაც ვაჭრობ. სწორი ზომა გამოითვლება ანგარიშის, რისკის პროცენტისა და stop loss-ის მანძილით — არასოდეს ემოციით.
პრივატული გასაღები
Private Keycryptoციფრული გასაღები, რომელიც ადასტურებს, რომ შენ ფლობ კონკრეტულ კრიპტო მისამართს. ვინც გასაღებს ფლობს — ის ფლობს ფულს. დაკარგვა = ფულის დაკარგვა.
რისკი / შემოსავალი
Risk / Reward Ratiogeneralმოსალოდნელი მოგების შეფარდება მოსალოდნელ ზარალთან. 1:2 ნიშნავს, რომ ყოველი 1$ რისკზე მიზანში გაქვს 2$ მოგება. გრძელვადიანი წარმატებისთვის გჭირდება სტაბილური 1:2 ან მეტი.
სანთლის გრაფიკი
Candlestickgeneralგრაფიკის ფორმა, რომელიც ერთ ბარში აჩვენებს ოთხ მონაცემს: გახსნა, მაქს, მინ, დახურვა. სხეული აჩვენებს დიაპაზონს გახსნა-დახურვას შორის, ფითილი — სრულ მერყეობას.
იხილე ასევე:მხარდაჭერა / წინააღმდეგობასკალპინგი (Scalping)
Scalpingforexვაჭრობის სტრატეგია, რომელიც სწრაფ შესვლა-გამოსვლებზე დაფუძნებულია — ხშირად რამდენიმე pip-ის მოგებაზე. მოითხოვს მაღალ კონცენტრაციას და ვიწრო სპრედს.
სპრედი (Spread)
Spreadforexსხვაობა ყიდვის (ask) და გაყიდვის (bid) ფასებს შორის. ბროკერის ძირითადი საფასური Forex-ში. ვიწრო სპრედი ნიშნავს იაფ ვაჭრობას.
Bid / Ask
forexBid — ფასი, რომელზეც ბაზარი მზადაა შენგან აქტივი იყიდოს (შენი გაყიდვის ფასი). Ask — ფასი, რომელზეც ბაზარი მზადაა შენ გაგიყიდოს (შენი ყიდვის ფასი).
იხილე ასევე:სპრედი (Spread)Blue Chip აქცია
Blue Chip Stockstocksმსხვილი, სტაბილური, კარგად ცნობილი კომპანიების აქციები — Apple, Microsoft, Johnson & Johnson. ჩვეულებრივ ნაკლები ცვალებადობა, რეგულარული დივიდენდი.
Bull / Bear ბაზარი
Bull / Bear MarketgeneralBull (ხარის) ბაზარი — გრძელვადიანი ფასების ზრდა (20%+ ბოლო ფსკერიდან). Bear (დათვის) ბაზარი — გრძელვადიანი ვარდნა (20%+ ბოლო პიკიდან).
DeFi — დეცენტრალიზებული ფინანსები
DeFi — Decentralized Financecryptoფინანსური სერვისები — სესხები, ბირჟები, დაზღვევა — რომლებიც ბანკის გარეშე, smart contract-ებზე მუშაობს. ძირითადად Ethereum-სა და Solana-ზე.
EPS — მოგება ერთ აქციაზე
EPS — Earnings per Sharestocksკომპანიის წმინდა მოგება გაყოფილი გამოშვებული აქციების რაოdენობაზე. ფუნდამენტური ანალიზის უმთავრესი მაჩვენებელი.
ETF — საბირჟო ფონდი
ETF — Exchange-Traded Fundstocksფონდი, რომელიც ერთ აქციად ვაჭრობს, მაგრამ შიგნით ბევრ აქტივს მოიცავს. S&P 500 ETF-ის ყიდვა = 500 კომპანიის ერთდროული ფლობა. დაბალი საფასურები, მარტივი დივერსიფიკაცია.
Gas / გაზის გადასახადი
Gas Feecryptoბლოკჩეინზე (განსაკუთრებით Ethereum-ზე) ტრანზაქციის გადასახადი. ფასი იცვლება ქსელის დატვირთვის მიხედვით — ხანდახან რამდენიმე ცენტი, ხანდახან ათობით დოლარი.
Halving (ნახევრობა)
Halvingcryptoბიტკოინში ყოველ ~4 წელიწადში მოპოვების ჯილდო ნახევრდება. ეს ამცირებს ახალი ბიტკოინების მიწოდებას — ისტორიულად განაპირობებდა ფასის ციკლების ცვლილებას.
იხილე ასევე:მაინინგი (Mining)IPO — საჯარო შემოთავაზება
IPO — Initial Public Offeringstocksკერძო კომპანიის პირველი საჯარო შემოთავაზება — როცა მისი აქცია პირველად ხდება ხელმისაწვდომი ფართო ინვესტორებისთვის ბირჟაზე.
MACD
generalტრენდისა და მომენტუმის ინდიკატორი, ორი ექსპონენციალური მცოცავი საშუალოს სხვაობაზე დაფუძნებული. ხშირად გამოიყენება სიგნალის ხაზის გადაკვეთებისთვის.
Margin Call
forexბროკერის გაფრთხილება, რომ შენი მარჟა აღარ ფარავს ღია პოზიციების ზარალს. უნდა შეავსო ანგარიში ან დაიხუროს პოზიცია — წინააღმდეგ შემთხვევაში ბროკერი თვითონ დახურავს.
NFT — Non-Fungible Token
cryptoუნიკალური ციფრული აქტივი ბლოკჩეინზე — ერთი მეორეს არ ცვლის. გამოიყენება ხელოვნებაში, კოლექციებში, თამაშებში, საკუთრების მტკიცებულებაში.
იხილე ასევე:Smart ContractP/E კოეფიციენტი
P/E Ratiostocksაქციის ფასი გაყოფილი EPS-ზე. აჩვენებს, რამდენი წელი დასჭირდება მიმდინარე მოგებას აქციის ღირებულების 'ანაზღაურებას'. დაბალი P/E შესაძლოა იაფ კომპანიაზე მიუთითებდეს.
Pip
forexფასის ცვლილების უმცირესი ერთეული Forex-ში — ხშირად მე-4 ათობითი ნიშანი (0.0001). JPY წყვილებში — მე-2 (0.01). ფასი 1.1050-დან 1.1051-მდე გადავიდა = 1 pip.
RSI — შედარებითი სიძლიერის ინდექსი
RSI — Relative Strength Indexgeneralოსცილატორი 0-100-ის ფარგლებში, რომელიც აჩვენებს გადაჭარბებულ ყიდვას ან გადაჭარბებულ გაყიდვას. >70 ჩვეულებრივ ნიშნავს გადაჭარბებულ ყიდვას, <30 — გადაჭარბებულ გაყიდვას.
Seed Phrase / Recovery Phrase
Seed Phrasecrypto12 ან 24 ინგლისური სიტყვა, რომელიც აღადგენს მთლიან საფულეს. ჩაიწერე ფურცელზე, არ ენდო ფოტოს, ცაუნდის ან გადარიცხო ვინმეს — ვინც გადასცემს, აქცევს ფულის მფლობელად.
Short Selling
stocksსტრატეგია, რომელშიც აქცია ნასესხები ფასით ვყიდები, შემდეგ უფრო იაფ ფასად ვყიდულობ უკან და სხვაობას ვიღებ. მოგება შესაძლებელია ვარდნისას — მაგრამ რისკი თეორიულად შეუზღუდავია.
იხილე ასევე:მარჟა (Margin)Smart Contract
cryptoკოდი, რომელიც ბლოკჩეინზე ცხოვრობს და ავტომატურად შესრულდება, როცა გარკვეული პირობები შესრულდება. DeFi-ის, NFT-ის და DAO-ის საფუძველი.
Stablecoin
cryptoკრიპტოვალუტა, რომელიც ფიქსირდება სხვა აქტივის ღირებულებას — ჩვეულებრივ აშშ დოლარს. USDT, USDC, DAI ყველაზე ცნობილია. ცვალებადობისგან თავის ასარიდებლად.
Staking (სტეიკინგი)
Stakingcryptoკრიპტოვალუტის 'ჩაკეტვა' ქსელის უსაფრთხოების მხარდასაჭერად — სანაცვლოდ მიიღებ პროცენტს. Proof-of-Stake ბლოკჩეინების (Ethereum, Solana) ენერგია-ეფექტური ალტერნატივა მაინინგისთვის.
Stop Loss
generalწინასწარ განსაზღვრული ფასი, რომელზეც ბროკერი ავტომატურად დახურავს დაკარგვის პოზიციას, რომ ზარალი არ გაიზარდოს. რისკის მართვის უმთავრესი ხელსაწყო.
Swap / Rollover
forexღამის გადასახადი, რომელიც ერიცხება პოზიციას, რომელიც ღამეს ღია რჩება. ეფუძნება საპროცენტო განაკვეთების სხვაობას ვალუტებს შორის — შეიძლება იყოს დადებითი ან უარყოფითი.
Take Profit
generalწინასწარ განსაზღვრული ფასი, რომელზეც პოზიცია ავტომატურად იხურება მოგებით. შენახავს დისციპლინას — საშუალებას არ აძლევს სიხარბეს გადააფაროს ფუნდამენტური გეგმა.
ისწავლე უფრო ღრმად ჩვენთან ერთად
უფასო მასალები გაჩვენებს საფუძვლებს. სტრუქტურირებული კურსები გასწავლის როგორ მართო რისკი, ააწყო პოზიცია და მიიღო რეალური შედეგი — ონლაინ ან თბილისში, ფიზიკურად.

