მარკეტ ორდერი თუ ლიმიტ ორდერი როგორ ავირჩიოთ

სწორედ იმ წამს, როცა გრაფიკზე თქვენი შესვლის სიგნალი ჩნდება, ერთი ტექნიკური გადაწყვეტილება განსაზღვრავს, რა ფასად მოხვდებით პოზიციაში: მარკეტ ორდერი თუ ლიმიტ ორდერი. ეს არჩევანი მხოლოდ პლატფორმაზე ორი ღილაკის განსხვავება არ არის. ის გავლენას ახდენს შესრულების სისწრაფეზე, მიღებულ ფასზე, საკომისიოზე და საბოლოოდ იმაზე, შეესაბამება თუ არა გარიგება თქვენს სავაჭრო გეგმას.

დამწყები ტრეიდერები ხშირად მხოლოდ მიმართულებაზე ფიქრობენ: ვიყიდო თუ გავყიდო. თუმცა დისციპლინირებული ვაჭრობა იწყება კითხვით: რა პირობებით მინდა ამ პოზიციის გახსნა ან დახურვა? ორდერის ტიპი ამ პირობებს ბაზრის ენაზე გადასცემს.

რას აკეთებს მარკეტ ორდერი

მარკეტ ორდერი არის ბრძანება, რომელიც აქტივს ყიდულობს ან ყიდის იმ მომენტში ხელმისაწვდომ საუკეთესო ფასად. მისი მთავარი უპირატესობა შესრულების მაღალი ალბათობაა. თუ ბაზარი ღიაა და შესაბამისი ლიკვიდობა არსებობს, ორდერი თითქმის მყისიერად სრულდება.

წარმოიდგინეთ, რომ Apple-ის აქცია 200 დოლარის გარშემო ივაჭრება და გამოქვეყნებულმა ანგარიშმა მკვეთრი მოძრაობა გამოიწვია. თუ თქვენი სტრატეგია მოითხოვს პოზიციაში დაუყოვნებლივ შესვლას, მარკეტ ორდერი გაძლევთ სიჩქარეს. თქვენ არ ეუბნებით ბროკერს ზუსტ ფასს - ეუბნებით, რომ გარიგება ახლავე შესრულდეს საუკეთესო ხელმისაწვდომ პირობაზე.

მაგრამ აქ მთავარი ნიუანსია: „საუკეთესო ხელმისაწვდომი ფასი“ არ ნიშნავს იმ ფასს, რომელსაც გრაფიკზე ხედავდით ორდერის გაგზავნისას. აქტიურ ბაზარზე ფასი შეიძლება რამდენიმე წამშიც შეიცვალოს. ამ სხვაობას მოსალოდნელ და რეალურად შესრულებულ ფასს შორის სლიპიჯი ეწოდება.

სლიპიჯი განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია კრიპტოვალუტების, დაბალლიკვიდური აქციების, მცირე კაპიტალიზაციის ტოკენების და მნიშვნელოვანი მაკროეკონომიკური სიახლეების დროს. მაგალითად, EUR/USD-ზე ჩვეულებრივ პირობებში მარკეტ ორდერი შეიძლება ძალიან ახლოს შესრულდეს ნაჩვენებ ფასთან. იმავე ბრძანებამ ცენტრალური ბანკის გადაწყვეტილების გამოქვეყნების წამებში შესაძლოა მნიშვნელოვნად უარესი ფასი მიიღოს.

როდის არის მარკეტ ორდერი გამართლებული

მარკეტ ორდერი პრაქტიკულია მაშინ, როცა შესრულება ფასზე უფრო მნიშვნელოვანია. ეს შეიძლება იყოს პოზიციიდან სწრაფი გამოსვლა, სტოპ-ლოსის ამოქმედება, მაღალი ლიკვიდობის ინსტრუმენტში წინასწარ განსაზღვრული სიგნალის შესრულება ან პორტფელის რისკის სასწრაფო შემცირება.

მაგალითად, თუ თქვენი სავაჭრო გეგმა ამბობს, რომ კონკრეტული მხარდაჭერის გარღვევის შემდეგ პოზიცია უნდა დახუროთ, რამდენიმე თეთრის ან პიპსის დაზოგვის მცდელობამ შეიძლება უფრო დიდი ზარალი გამოიწვიოს. ასეთ შემთხვევაში მარკეტ ორდერი გადაწყვეტილებას მოქმედებად აქცევს.

ლიმიტ ორდერი: ფასზე კონტროლი, შესრულების გარეშე

ლიმიტ ორდერი გაძლევთ შესაძლებლობას, წინასწარ მიუთითოთ ფასი, რომელზეც მზად ხართ იყიდოთ ან გაყიდოთ აქტივი. ყიდვის ლიმიტ ორდერი შესრულდება მხოლოდ მითითებულ ან მასზე უკეთეს, ანუ უფრო დაბალ ფასად. გაყიდვის ლიმიტ ორდერი კი შესრულდება მითითებულ ან უფრო მაღალ ფასად.

ვთქვათ, Bitcoin 70,000 დოლარზეა, მაგრამ თქვენი ანალიზით შესასვლელად მისაღები ზონა 68,500 დოლარია. შეგიძლიათ განათავსოთ ყიდვის ლიმიტ ორდერი 68,500-ზე. თუ ფასი ამ დონეს მიაღწევს და ბაზარზე საკმარისი მოცულობა იქნება, თქვენი ორდერი შესრულდება. თუ ფასი ქვემოთ არ ჩამოვა, პოზიციას უბრალოდ ვერ გახსნით.

ეს არის ლიმიტ ორდერის მთავარი გაცვლა: თქვენ აკონტროლებთ ფასს, მაგრამ ვერ აკონტროლებთ შესრულებას. ზოგჯერ ბაზარი თქვენს დონეს რამდენიმე პუნქტით არ აღწევს და შემდეგ მოძრაობას თქვენ გარეშე აგრძელებს. ეს ემოციურად რთულია, განსაკუთრებით მაშინ, როცა ანალიზი მიმართულების მხრივ სწორი აღმოჩნდა. თუმცა გამოტოვებული გარიგება ავტომატურად ცუდი შედეგი არ არის. გეგმის დარღვევით გახსნილი პოზიცია ხშირად უფრო ძვირი ჯდება.

ლიმიტ ორდერი განსაკუთრებით სასარგებლოა მაშინ, როცა შესვლა ეფუძნება მხარდაჭერის, წინააღმდეგობის, მოძრავი საშუალოს, მოთხოვნის ზონის ან წინასწარ გამოთვლილი რისკი-მოგების შეფარდების დონეს. ინვესტორსაც შეუძლია მისი გამოყენება, მაგალითად, როდესაც სასურველი აქციის ყიდვა სურს მხოლოდ კონკრეტული შეფასების ან ფასის მიღწევის შემთხვევაში.

ლიკვიდობა და ორდერების წიგნი

იმის გასაგებად, რატომ შეიძლება ლიმიტ ორდერი არ შესრულდეს, სასარგებლოა ორდერების წიგნის ლოგიკის ცოდნა. იქ ჩანს მყიდველების მოთხოვნები და გამყიდველების შეთავაზებები სხვადასხვა ფასზე. საუკეთესო ყიდვის ფასს bid ეწოდება, საუკეთესო გაყიდვის ფასს კი ask. მათ შორის სხვაობა სპრედია.

მარკეტ ყიდვის ორდერი იღებს არსებულ ask შეთავაზებებს, ხოლო მარკეტ გაყიდვის ორდერი - bid მოთხოვნებს. თუ თქვენი მოცულობა დიდია ან ბაზარი თხელია, ორდერი შეიძლება რამდენიმე ფასის დონეზე გადანაწილდეს. სწორედ ამიტომ ერთი და იგივე ბრძანება განსხვავებულ შედეგს იძლევა S&P 500-ის დიდი კომპანიის აქციაზე და ნაკლებად ცნობილ კრიპტოაქტივზე.

ლიმიტ ორდერი კი თავად ემატება ორდერების წიგნს, თუ ის მიმდინარე ფასს დაუყოვნებლივ არ კვეთს. ამით თქვენ შეიძლება სხვა მონაწილეებისთვის ლიკვიდობის მიმწოდებელი გახდეთ. ზოგ პლატფორმაზე ამას maker საკომისიო უკავშირდება, რომელიც ხშირად განსხვავდება taker საკომისიოსგან. თუმცა მხოლოდ დაბალი საკომისიოს გამო ლიმიტის არჩევა არასწორი მიდგომაა - პირველ რიგში უნდა შეესაბამებოდეს თქვენს სტრატეგიას.

მარკეტ ორდერი თუ ლიმიტ ორდერი სხვადასხვა ბაზარზე

აქციების ბაზარზე, განსაკუთრებით ლიკვიდურ ამერიკულ კომპანიებში, ორივე ტიპის ორდერი ყოველდღიური ინსტრუმენტია. სავაჭრო საათების განმავლობაში სპრედი ხშირად მცირეა, თუმცა ბაზრის გახსნისა და დახურვის წუთებში, ასევე ანგარიშგების დღეებში, სწრაფი მოძრაობა და სლიპიჯი იზრდება. დაბალმოცულობიან აქციებზე მარკეტ ორდერი განსაკუთრებულ სიფრთხილეს მოითხოვს.

კრიპტო ბაზარი 24/7 მუშაობს და ცვალებადობა ხშირად მაღალია. აქ ლიმიტ ორდერი კარგია წინასწარ დაგეგმილი შესვლისთვის, მაგრამ უნდა გახსოვდეთ, რომ სწრაფ ვარდნაში ფასი შეიძლება თქვენს დონეს შეეხოს და კიდევ უფრო ქვემოთ წავიდეს. ლიმიტი არ ნიშნავს, რომ იდეალური შემობრუნების წერტილი იპოვეთ. ის მხოლოდ შესრულების ფასს აკონტროლებს.

Forex-ში მაღალი ლიკვიდობის წყვილები, მაგალითად EUR/USD ან GBP/USD, ჩვეულებრივ ვიწრო სპრედით გამოირჩევა აქტიურ სავაჭრო სესიებში. მიუხედავად ამისა, ეკონომიკური კალენდრის მოვლენები - ინფლაცია, დასაქმების მონაცემები, საპროცენტო განაკვეთის გადაწყვეტილება - რისკის პროფილს წამებში ცვლის. სიახლის დროს მარკეტ ორდერის შესრულებული ფასი შეიძლება მოსალოდნელს მნიშვნელოვნად აცდეს, ხოლო ლიმიტ ორდერი საერთოდ არ შესრულდეს.

სამი კითხვა ორდერის გაგზავნამდე

ორდერის ტიპი ინტუიციით არ უნდა შეარჩიოთ. ჯერ ჰკითხეთ საკუთარ თავს: თუ ფასი ჩემთვის მიუღებელია, მაინც მინდა პოზიციის გახსნა? თუ პასუხი „არაა“, ლიმიტ ორდერი ხშირად უფრო ლოგიკურია. შემდეგ განსაზღვრეთ, რა არის პრიორიტეტი - პოზიციაში აუცილებლად მოხვედრა თუ ზუსტი ფასი. ბოლოს შეაფასეთ ლიკვიდობა, მიმდინარე სპრედი და მოსალოდნელი კატალიზატორი.

ამ კითხვებს უნდა დაემატოს პოზიციის ზომა. მცირე მოცულობის მარკეტ ორდერი ლიკვიდურ აქტივში შეიძლება მისაღები იყოს, მაგრამ იმავე აქტივზე დიდი მოცულობა უკვე ფასს გადაადგილებდეს. ახალბედა ტრეიდერისთვის განსაკუთრებით სასარგებლოა ორდერის გაგზავნამდე წინასწარ ჩაწეროს შესვლის ფასი, სტოპ-ლოსი, მიზნობრივი ფასი და მაქსიმალური დასაშვები რისკი. სავაჭრო ჟურნალი სწრაფად გაჩვენებთ, სად კარგავთ ფულს ან დისციპლინას.

არ აურიოთ ლიმიტ ორდერი და სტოპ ორდერი

ლიმიტ ორდერს ხშირად შეცდომით სტოპ-ლოსად იყენებენ. ეს შეიძლება სახიფათო იყოს. თუ უკვე ნაყიდი აქტივი 100 დოლარად გაქვთ და ზარალის შეზღუდვა 95 დოლარზე გსურთ, 95-ზე გაყიდვის ლიმიტი დაცვას არ გაძლევთ - ის გაყიდვას მხოლოდ 95 ან უფრო მაღალ ფასად ითხოვს. სწრაფ ვარდნაში, როცა ფასი 94-ზეა, ასეთი ორდერი შეიძლება არ შესრულდეს.

სტოპ ორდერები სხვა ლოგიკით მუშაობს და კონკრეტული პლატფორმის წესები უნდა იცოდეთ: ზოგან სტოპის გააქტიურების შემდეგ მარკეტ ორდერი იგზავნება, ზოგან კი სტოპ-ლიმიტ ორდერი. პირველ ვარიანტში შესრულების შანსი მაღალია, მაგრამ ფასი გაურკვეველია. მეორე ვარიანტში ფასზე მეტი კონტროლი გაქვთ, თუმცა სწრაფ მოძრაობაში პოზიციიდან გამოსვლა შეიძლება ვერ შეძლოთ.

სწორი ორდერი პროგნოზის სიზუსტეს ვერ ჩაანაცვლებს, მაგრამ ის თქვენს რისკს მართვადს ხდის. დაიწყეთ მცირე მოცულობით, შეამოწმეთ ორდერების შესრულება დემო ან დაბალი რისკის გარემოში და თითოეული გადაწყვეტილება წინასწარ დაწერილ გეგმას შეადარეთ. ბაზარი ყოველთვის არ მოგცემთ სასურველ ფასს, მაგრამ დისციპლინა გაძლევთ შანსს, რომ არასასურველი ფასი თქვენს წესად არ იქცეს.