პოლონეთის საპარლამენტო კომიტეტი ცენტრალური ბანკის პრეზიდენტის ტრიბუნალისთვის გადაცემას ითხოვს

პოლონეთის პარლამენტის კომიტეტმა რეკომენდაცია გასცა, რომ ქვეყნის ცენტრალური ბანკის პრეზიდენტი ადამ გლაპინსკი სახელმწიფო ტრიბუნალის წინაშე წარდგეს. კომიტეტის თავმჯდომარის, ზდისლავ გავლიკის განცხადებით, გლაპინსკის თანამდებობაზე ყოფნისას კონსტიტუციის შესაძლო დარღვევებთან დაკავშირებულ ბრალდებებზე მოუწევს პასუხის გაცემა.

კომიტეტის უმრავლესობა გლაპინსკის კონსტიტუციისა და კანონმდებლობის დარღვევაში ადანაშაულებს. ბრალდებებს შორისაა 2020–2021 წლებში აქტივების შესყიდვის გზით ბიუჯეტის დეფიციტის არაპირდაპირი დაფინანსება, მონეტარული პოლიტიკის საბჭოს სათანადო ნებართვის გარეშე მსგავსი ოპერაციების განხორციელება და ცენტრალური ბანკის პოლიტიზება.

გლაპინსკი ბრალდებებს უარყოფს. მისი თქმით, კომიტეტის პროცესი სრულიად უსაფუძვლოა და პოლონეთის ეროვნულ ინტერესებს აზიანებს. მან ასევე განაცხადა, რომ ცენტრალური ბანკი პოლიტიკურ ზეწოლას არ დაემორჩილება. კომიტეტის წინაშე ჩვენების მისაცემად გლაპინსკი არ მიუწვევიათ.

კომიტეტის ანგარიშსა და რეკომენდაციას 21 წევრიდან 11-მა დაუჭირა მხარი, განუცხადეს Reuters-ს კომიტეტის ორმა წევრმა ანონიმურობის პირობით. კენჭისყრა და განხილვის სხვა ეტაპები, მათ შორის მოსმენები, დახურულ კარს მიღმა ჩატარდა.

ანგარიში და ოპოზიციონერი დეპუტატების ორი ალტერნატიული წინადადება ახლა პარლამენტის ქვედა პალატას, სეიმს, გადაეცემა. კენჭისყრის თარიღი ჯერ განსაზღვრული არ არის და ის ვერ გაიმართება მანამ, სანამ ყველა დეპუტატს ანგარიშის გასაცნობად შესაძლებლობა მიეცემა და სულ მცირე 21 დღე არ გავა.

სეიმში შესაბამისი რეზოლუციის მისაღებად საჭიროა დეპუტატების სრული შემადგენლობის სულ მცირე ნახევრის დასწრება და დამსწრე წევრთა ხმების აბსოლუტური უმრავლესობა. თუმცა, 2024 წელს პოლონეთის საკონსტიტუციო ტრიბუნალმა განაცხადა, რომ გადაწყვეტილებას ხმების სამი მეხუთედის მხარდაჭერა სჭირდება და რომ გლაპინსკის სახელმწიფო ტრიბუნალისთვის გადაცემა მის ავტომატურ ჩამოშორებას არ გამოიწვევს. მთავრობა ამ გადაწყვეტილებების კანონიერებას არ ეთანხმება.

საქმე პოლონეთში პოლიტიკური დაპირისპირების ფონზე ვითარდება. გლაპინსკის ხანგრძლივი კავშირები აქვს ნაციონალისტური პარტია „კანონი და სამართლიანობის“ (PiS) ლიდერთან, იაროსლავ კაჩინსკისთან. პარტიამ ხელისუფლება 2023 წელს დაკარგა. პრემიერ-მინისტრ დონალდ ტუსკის ცენტრისტული პოლიტიკური ძალა კი აცხადებს, რომ წინა ხელისუფლების პერიოდში სავარაუდო დარღვევებზე პასუხისმგებელი პირები პასუხისგებაში უნდა მიეცნენ.

მმართველი კოალიციის საპარლამენტო ფრაქციის ხელმძღვანელმა ზბიგნევ კონვინსკიმ განაცხადა, რომ კოალიციას რეზოლუციის მისაღებად საჭირო ხმები ექნება. PiS-ის დეპუტატმა ივონა არენტმა კი გამოთქვა ეჭვი, რომ მთავრობა გლაპინსკის უფლებამოსილების შეჩერებას შეეცდება. მისი თქმით, ოპოზიციამ შესაძლოა ცენტრალური ბანკების დამოუკიდებლობის დამცავ საერთაშორისო ინსტიტუტებს მიმართოს.

ევროპის ცენტრალურმა ბანკმა პოლონეთის საპარლამენტო კომიტეტის გადაწყვეტილებაზე კომენტარის გაკეთებაზე უარი თქვა. გლაპინსკის მეორე და საბოლოო ვადა 2028 წლის ივნისში იწურება.